Makinei buruzko 2023/1230 (EB) Erregelamendua: zer aldatuko den 2027an eta nola prestatu

EB 2023/1230 Makinen Erregelamenduak aldaketa garrantzitsua ekarriko die Europar Batasuneko makina-fabrikatzaileei 2027ko urtarrilaren 20tik aurrera. Data horretatik aurrera, oro har, makinei buruzko 2023/1230 (EB) Erregelamendua aplikatuko da, eta gaur egungo 2006/42/EE Zuzentaraua ordezkatuko du.

Aldaketa hori azken urteetako bilakaera teknologikoaren eta segurtasun-baldintzak gero eta digitalizatuagoa, konektatuagoa eta automatizatuagoa den industria batera egokitzeko beharraren ondorio da, besteak beste.

Fabrikatzaileentzat, prestatzea ez da araudi berria ezagutzea bakarrik. Aukera egokia da, halaber, arriskuen ebaluazioa, dokumentazio teknikoa, erabiltzeko jarraibideak, EBko adostasun-adierazpena eta informazio hori guztia makinaren bizi-zikloan zehar eguneratuta mantentzeko modua berrikusteko.

Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2023ko ekainaren 14ko 2023/1230 (EB) Erregelamenduak makinei buruzko Europako esparru berria ezartzen du eta 2006/42/EE Zuzentaraua indargabetzen du.

Bere helburuetako bat segurtasun-baldintzak industriak izan duen bilakaera teknologikora egokitzea da.

Gaur egun, makina bat ez dago soilik osagai mekaniko, elektriko edo pneumatikoz osatuta. Makina askok softwarea, konektibitatea, sentsoreak, automatizazio aurreratua eta funtzionamenduan zehar portaera aldatzeko gai diren sistemak ere badituzte.

Erregelamenduak berak aitortzen ditu adimen artifizialarekin, Gauzen Internetekin eta robotikarekin lotutako teknologia digital berriek dakartzaten erronkak.

Horregatik, makinen segurtasunarekin eta adostasunaren ebaluazioarekin lotutako zenbait baldintza eta kontzeptu eguneratu dira.

Funtsezko aldaketetako bat tresna juridikoa bera da.

2006/42/EE Zuzentaraua 2023/1230 (EB) Erregelamenduak ordezkatzen du, Europar Batasun osoan baldintzak modu uniformeagoan aplikatzea lortzeko helburuarekin.

Fabrikatzaileentzat, integratzaileentzat eta inplikatutako gainerako eragileentzat, bereziki garrantzitsua da honako hauekin lotutako prozedura argiak izatea:

  • arriskuen ebaluazioa;
  • dokumentazio teknikoa;
  • erabiltzeko jarraibideak;
  • adostasunaren ebaluazioa;
  • EBko adostasun-adierazpena;
  • CE markaketa;
  • makinaren identifikazioa eta trazabilitatea.

Horrek ez du esan nahi hutsetik hasi behar denik. Makinen segurtasunaren oinarrizko printzipio askok indarrean jarraitzen dute.

Erronka da zehaztea zer aldatzen den, zer mantentzen den eta baldintza berriek makina edo produktu bakoitzari nola eragiten dioten.

Erregelamenduaren alderdirik garrantzitsuenetako bat teknologia digitalek jasotzen duten arreta handiagoa da.

Softwareak gero eta zeregin garrantzitsuagoa du makina baten funtzionamenduan eta, kasu batzuetan, zuzenean parte hartzen du segurtasun-funtzioetan.

Horregatik, Erregelamenduak aurreikusten du segurtasun-osagai jakin batzuk digitalak izan daitezkeela, eta segurtasun-funtzio bat betetzeko diseinatutako eta modu independentean merkaturatutako softwarea segurtasun-osagaitzat har daitekeela.

Horrek bilakaera garrantzitsua dakar makina baten dokumentazioa eta segurtasuna ulertzeko moduan.

Jada ez da nahikoa osagai fisikoak soilik aztertzea.

Aplikagarria denean, softwarea, segurtasun-funtzioekin duen lotura eta produktuaren bizi-zikloan aurreikus daitezkeen bilakaerak ere kontuan hartu beharko dira.

Konektibitateak aukera handiak eskaintzen dizkio industriari, baina arrisku-egoera berriak ere sortzen ditu.

Konektatutako makina batean, manipulazio digital batek makinaren beraren segurtasun fisikoarekin lotutako parametro edo funtzioetan eragina izan dezake.

Horregatik, esparru berriak hirugarrenen ekintza maltzurrek sor ditzaketen arriskuak hartzen ditu kontuan, produktuaren segurtasunean eragina izan dezaketenean.

Industria-makinen, sistema automatizatuen edo konektatutako ekipoen fabrikatzaileentzat, horrek esan nahi du segurtasun funtzionalaren, softwarearen eta konektibitatearen arteko harremana berrikusi behar dela.

Horrela, zibersegurtasuna ezin da guztiz aparteko gaitzat hartu ahultasun batek makina baten funtzionamendu seguruan eragina izan dezakeenean.

Fabrikatzaileentzat eta dokumentazio teknikoko sailentzat bereziki interesgarria den beste aldaketa bat formatu digitaleko jarraibideei dagokie.

Erregelamenduak aukera ematen du, baldintza jakin batzuetan, erabiltzeko jarraibideak formatu digitalean emateko.

Fabrikatzaileak horietara nola sar daitekeen adierazi beharko du eta erabiltzaileari deskargatu, gorde eta inprimatzeko aukera ematen dion formatu batean jarri beharko ditu eskuragarri, beharrezkoa denean erabilgarri egon daitezen.

Gainera, linean eskuragarri egon beharko dute Erregelamenduak ezarritako epean.

Horrek aukera garrantzitsua ekar die dokumentazio-kopuru handia kudeatzen duten fabrikatzaileei.

Hala ere, funtsezko aldea dago dokumentuak digitalizatuta edukitzearen eta dokumentazio digitala profesionalki kudeatzearen artean.

Dokumentazio tekniko eraginkorrak honako ezaugarri hauek izan beharko lituzke:

  • argia eta ulergarria izatea;
  • erabiltzailearentzat eskuragarria izatea;
  • behar bezala egituratuta egotea;
  • erraz identifikatzeko modukoa izatea;
  • bertsioen kontrola izatea;
  • eguneratzeko modukoa izatea;
  • produktuaren benetako konfigurazioarekin koherentea izatea;
  • bizi-ziklo osoan trazagarria izatea.

Beraz, paperezko eskuliburu bat PDF bihurtzea ez litzateke helburu bakarra izan behar.

Digitalizazioak informazio teknikoa askoz modu eraginkorragoan kudeatzeko aukera eskaintzen du.

Testuinguru horretan, EB 2023/1230 Erregelamenduak aukera berriak eskaintzen ditu jarraibide digitalak kudeatzeko eta emateko.

Dokumentazio teknikoak funtsezko zeregina izaten jarraituko du makinek aplikagarriak diren baldintzak betetzen dituztela frogatzeko.

Eta puntu hori bereziki garrantzitsua da fabrikatzaileentzat.

Planoak, eskemak, arriskuen ebaluazioak, zehaztapenak, softwarearekin lotutako dokumentazioa, jarraibideak eta adierazpenak ez lirateke erabat independenteak diren fitxategi gisa kudeatu behar.

Informazioak koherentea, eguneratua eta trazagarria izan behar du.

Diseinuaren aldaketa batek mantentze-jarraibide batean eragina izan dezake. Osagai bat aldatzeak plano edo piezen zerrenda bat alda dezake. Softwarean egindako aldaketa batek arrisku jakin batzuk berrikustea eska dezake.

Horregatik, dokumentazio-estrategia on batek informazio guztiaren arteko loturak mantentzeko aukera eman behar du.

Dokumentazio teknikoa ez litzateke proiektuaren amaieran soilik prestatu behar espediente bat osatzeko. Produktuarekin batera joan behar du garapen-prozesuan eta bizi-ziklo osoan zehar.

Erregelamenduak funtsezko aldaketaren kontzeptua ere garatzen du.

Oro har, fabrikatzaileak aurreikusi gabeko aldaketa fisiko edo digital batek segurtasunari eragiten badio, arrisku berri bat sortzen badu edo lehendik dagoen arriskua handitzen badu, ondorio garrantzitsuak izan ditzake, baldin eta babes-neurri berri esanguratsuak behar badira.

Hori bereziki garrantzitsua da urte luzez funtzionatzen jarraitzen duten makinetan.

Denbora horretan honako aldaketa hauek gerta daitezke:

  • retrofit-ak;
  • osagaien ordezkapenak;
  • kontrol-sistemen aldaketak;
  • software-eguneraketak;
  • automatizazio berriak;
  • sistema gehigarriak txertatzea.

Konponketa edo mantentze-lan oro ez da automatikoki funtsezko aldaketa bihurtzen. Kasu bakoitza teknikoki baloratu beharko da eta esku-hartze garrantzitsuak behar bezala dokumentatu.

Horrek berriro ere dokumentazio eguneratua eta trazagarria izatearen garrantzia indartzen du.

Arriskuen ebaluazioak makina baten segurtasunaren funtsezko zutabeetako bat izaten jarraitzen du.

Baina ez litzateke dokumentu isolatu gisa tratatu behar.

Dokumentazio egokiak honako elementu hauen arteko lotura argia ezartzea ahalbidetzen du:

Arriskua → Arriskuaren ebaluazioa → Babes-neurria → Baldintza aplikagarria → Dokumentu-ebidentzia

Trazabilitate hori dagoenean, errazagoa da dokumentazioaren koherentzia mantentzea produktuaren ondorengo aldaketen aurrean.

Era berean, ingeniaritza, kalitate, ekoizpen, mantentze eta dokumentazio sailek informazio koherentearekin lan egitea errazten du.

Azken unera arte itxaroteak dokumentazio-kopuru handia berrikusi behar izatea ekar dezake, epeak dagoeneko laburrak direnean.

Horregatik, komenigarria izan daiteke egungo egoeraren diagnostiko batekin hastea.

Berrikusi beharreko alderdien artean honako hauek daude:

  1. Eraginpean egon daitezkeen makinak eta produktuak identifikatzea.
  2. Dauden arriskuen ebaluazioak berrikustea.
  3. Dokumentazio teknikoaren egitura eta edukia aztertzea.
  4. Jarraibide, erabilera eta mantentze-eskuliburuak egiaztatzea.
  5. Dokumentazioaren bertsio desberdinak nola kudeatzen diren berrikustea.
  6. Softwarearekin eta segurtasun-sistemekin lotutako dokumentazioa aztertzea, hala dagokionean.
  7. Diseinuaren, arriskuen, jarraibideen eta produktuaren konfigurazioaren arteko trazabilitatea egiaztatzea.
  8. Lehendik dauden makinetan aldaketak egiten direnean erabilitako prozesuak berrikustea.
  9. Dokumentazio digitala nola ematen eta gordetzen den baloratzea.
  10. Esparru berria aplikatu aurretik zer dokumentazio eguneratu beharko den zehaztea.

Ez da dokumentu berriak sortzea bakarrik.

Helburua makina bakoitzari zer dokumentazio dagokion, zein bertsio dagoen indarrean eta produktua aldatzen denean zer informazio eguneratu behar den jakiteko aukera ematen duen dokumentazio-sistema bat izatea izan beharko litzateke.

EB 2023/1230 Erregelamendurako prestatzea ez da dokumentuak eguneratzea bakarrik; makina bakoitzari lotutako informazio teknikoa nola sortzen, egituratzen eta mantentzen den ere berrikusi behar da.

2023/1230 (EB) Erregelamendurako trantsizioak dokumentazioaren betetze-maila ez ezik, informazio teknikoa sortzeko, antolatzeko eta mantentzeko modua ere berrikusteko aukera eskaintzen du.

Geminysen fabrikatzaileekin eta industria-enpresekin lan egiten dugu dokumentazio teknikoa garatzen, egituratzen eta kudeatzen, informazioa argia, eguneratua, berrerabilgarria eta produktuaren bizi-ziklo osoan erabilgarria izan dadin.

Geminysen dokumentazio teknikoko zerbitzuek, besteak beste, jarraibide-, erabilera- eta mantentze-eskuliburuak, piezen katalogoak, matxurak konpontzeko dokumentazioa, maketazioa, itzulpena, XMLa eta 3D edukiak barne hartzen dituzte.

Reglamento (UE) 2023/1230 del Parlamento Europeo y del Consejo, de 14 de junio de 2023, relativo a las máquinas y por el que se derogan la Directiva 2006/42/CE del Parlamento Europeo y del Consejo y la Directiva 73/361/CEE del Consejo.